Likwidacja szkody komunikacyjnej to proces, przez który musi przejść każdy poszkodowany w wypadku drogowym, stłuczce, a także ofiara kradzieży lub celowego uszkodzenia pojazdu. Jako poszkodowany masz prawo do zgłoszenia szkody i uzyskania pomocy: holowania z miejsca wypadku, samochodu zastępczego, a przede wszystkim pełnego odszkodowania. W tym poradniku wyjaśniamy krok po kroku, jak skutecznie przejść przez cały proces likwidacji szkody komunikacyjnej i nie stracić należnych pieniędzy.
Krok 1. Podmiot odpowiedzialny – co musisz wiedzieć zanim zgłosisz szkodę
Kto prowadzi postępowanie likwidacyjne?
Postępowanie likwidacyjne z tytułu OC przeprowadza zakład ubezpieczeniowy sprawcy wypadku lub zakład ubezpieczeniowy, w którym masz zawartą polisę – w ramach tzw. BLS czyli bezpośredniej likwidacji szkody. Likwidacja szkody rozpoczyna się w momencie zgłoszenia i obejmuje cały proces: od zbadania przyczyn i okoliczności zdarzenia, przez określenie rozmiaru szkody i osób odpowiedzialnych, po decyzję o wypłacie odszkodowania. Decyzja powinna zostać dostarczona i zawierać stosowne uzasadnienie. Maksymalny czas likwidacji szkody to 30 dni, a w wyjątkowych przypadkach – 90 dni.
Nastawienie do procesu
Nie stój automatycznie w opozycji do towarzystwa ubezpieczeniowego. Skup się na rzetelnym wypełnieniu swoich obowiązków w procesie zgłoszenia i likwidacji szkody – i jednocześnie znaj swoje prawa i granice odpowiedzialności ubezpieczyciela. To połączenie daje najlepsze efekty.
Likwidacja szkody komunikacyjnej – co to oznacza?
To cały proces prowadzony przez ubezpieczyciela: od momentu zgłoszenia, przez oględziny i wycenę, aż do wypłaty odszkodowania lub pokrycia kosztów naprawy w warsztacie.
Co zrobić na miejscu zdarzenia – przed zgłoszeniem szkody
- Jako poszkodowany masz prawo do informacji o numerze polisy i zakładzie ubezpieczenia sprawcy. Zapisz je koniecznie.
- Spisz ze sprawcą oświadczenie o zdarzeniu zawierające jego podpis i przyznanie się do winy.
- Ustal dane wszystkich osób biorących udział w zdarzeniu – skorzystaj z aparatu w telefonie, żeby udokumentować dowody i prawo jazdy.
- Obiektywnie opisz zdarzenie; jeśli są świadkowie – poproś ich o dane kontaktowe i podpis pod notatką.
- Jeśli nie ma porozumienia między uczestnikami lub strona zachowuje się agresywnie – wezwij policję.
- Policję i służby ratownicze wezwij również wtedy, gdy ktokolwiek z uczestników wypadku doznał uszczerbku na zdrowiu.
- Jeżeli potrzebujesz pomocy drogowej, wezwij ją i pamiętaj aby zachować rachunek za holowanie.
Dokumentacja miejsca zdarzenia to fundament całej sprawy. Z mojego doświadczenia jako biegłego sądowego wynika, że ubezpieczyciele kwestionują zakres uszkodzeń właśnie wtedy, gdy poszkodowany nie ma fotografii z miejsca zdarzenia. Fotografuj wszystko jeszcze przed przestawieniem pojazdów: kąt uderzenia, strefy odkształceń, ślady hamowania, otoczenie drogi.
Krok 2. Zgłoszenie szkody – kontakt z ubezpieczycielem sprawcy
Co przygotować przed zgłoszeniem
Jeśli po raz pierwszy masz do czynienia z zdarzeniem drogowym, jesteś prawdopodobnie zdenerwowany i niepewny swoich praw. Zanim zadzwonisz do TU, przygotuj:
- Dokument tożsamości ze swoimi danymi.
- Numer polisy OC sprawcy oraz nazwę jego towarzystwa ubezpieczeniowego.
- Dowód rejestracyjny swojego pojazdu lub kartę pojazdu.
- Notatka ze zdarzenia – dane sprawcy, opis kolizji, dane świadków (Krok 1).
- Notatkę policyjną – jeśli dysponujesz. Jeśli na miejscu była policja powinieneś otrzymać numer sprawy. Podaj go przy zgłaszaniu szkody, ubezpieczyciel samodzielnie wystąpi do policji o notatkę.
- Numer konta bankowego, na który ma zostać wypłacone świadczenie.
Jak zgłosić szkodę komunikacyjną
- Telefonicznie na infolinii towarzystwa ubezpieczeniowego.
- Przez formularz online na stronie ubezpieczyciela.
Po przyjęciu zgłoszenia ubezpieczyciel powinien dostarczyć Ci pisemne potwierdzenie z informacją o dokumentach, które należy uzupełnić. Likwidacja szkody komunikacyjnej będzie mogła przebiegać sprawnie tylko wtedy, gdy wszystkie wymagane dokumenty zostaną dostarczone w terminie.
Uważaj na podmioty podszywające się pod ubezpieczycieli. Występują głównie jako tzw. linki sponsorowane. Zweryfikuj czy numer infolinii, na jaki zadzwonisz, pochodzi z oficjalnej strony towarzystwa ubezpieczeniowego!
Opcja rozliczenia – gotówkowa czy bezgotówkowa?
Ubezpieczyciel zapyta Cię o preferowany wariant rozliczenia szkody. Masz prawo wybrać:
- Rozliczenie bezgotówkowe – TU pokrywa koszty naprawy bezpośrednio w warsztacie.
- Rozliczenie kosztorysowe (gotówkowe) – TU wypłaca Ci kwotę ustaloną według kosztorysu naprawy.
Po zgłoszeniu szkody kontaktuj się z towarzystwem ubezpieczeniowym za pośrednictwem wiadomości e-mail lub formularza, masz wtedy potwierdzenie, że składałeś dokumenty lub odwołanie od stanowiska likwidatora. W kwestii wariantu rozliczenia: rozliczenie gotówkowe daje Ci więcej swobody, ale wymaga weryfikacji czy zaproponowana kwota faktycznie wystarcza na przywrócenie pojazdu do stanu sprzed szkody.
Krok 3. Likwidacja szkody komunikacyjnej – oględziny i kosztorys
Termin wypłaty odszkodowania
Od momentu zgłoszenia zakład ubezpieczeniowy ma przepisowo 30 dni na wypłatę odszkodowania. Likwidacja szkody komunikacyjnej powinna zakończyć się w tym terminie, chyba że wystąpią okoliczności wymagające dodatkowych ustaleń – wtedy termin może ulec przedłużeniu maksymalnie do 90 dni od zgłoszenia.
Nie czekaj biernie
Upewnij się, że TU posiada wszystkie informacje potrzebne do wypłaty. Skontaktuj się z ubezpieczycielem i po prostu zapytaj o stan sprawy – zawsze podając numer zgłoszenia szkody.
Oględziny pojazdu to drugi kluczowy moment sprawy. Bądź przy nich obecny i aktywny – nie patrz biernie, jak rzeczoznawca TU pracuje. Po oględzinach poproś o kopię protokołu i sprawdź, czy wszystkie uszkodzenia zostały odnotowane. Doradzamy, aby oględziny odbyły się na warsztacie w obecności osoby posiadającej wiedzę techniczną i doświadczenie.
Krok 4. Odszkodowanie – kwota, problemy i co zrobić gdy jest za niskie
Szkoda całkowita a szkoda częściowa
Szkoda całkowita – orzekana, gdy szacunkowa wartość naprawy przekracza wartość pojazdu przed szkodą. Ubezpieczyciel wypłaca wtedy pełne świadczenie (kwotę równą wartości pojazdu przed zdarzeniem) i może zaproponować odkupienie pojazdu (tzw. pozostałości). Ostatecznie Ty decydujesz, czy opłaca Ci się naprawiać pojazd.
Szkoda częściowa – wystepuje, gdy koszt naprawy auta nie przekracza 100% jego wartości. Szkoda częściowa rozliczana jest gotówkowo (wysokość świadczenia według kosztorysu) lub bezgotówkowo (TU pokrywa koszty naprawy w wybranym przez Ciebie warsztacie).
Inne typy odszkodowań, o które możesz się ubiegać
- Odszkodowanie dochodowe – jeśli uszkodzony pojazd był samochodem służbowym i nie mogłeś z jego powodu wykonywać pracy.
- Zwrot kosztów oględzin technicznych – koszty niezależnego rzeczoznawcy.
- Odszkodowanie za utratę wartości rynkowej pojazdu (tzw. RUW) – samochód po wypadku jest wart mniej, nawet po idealnej naprawie. Masz prawo dochodzić tej różnicy.
Kosztorys ubezpieczyciela to punkt startowy negocjacji – nie wyrok. Zdarzają się kosztorysy zaniżone o 60 do 80% rzeczywistej wartości szkody. Najczęstsze sposoby zaniżania to: zastosowanie części zamiennych o niepotwierdzonej jakości zamiast oryginalnych, zaniżone stawki roboczogodziny względem realiów rynkowych, nieuzasadnione rabaty na części i materiały lakiernicze oraz stosowanie współczynników korygujących. Pamiętaj też o odszkodowaniu za utratę wartości rynkowej: to często kilka tysięcy złotych, o których poszkodowani w ogóle nie wiedzą.
Kilka ważnych porad na koniec
- Termin przedawnienia. Roszczenia z tytułu OC przedawniają się po 3 latach od daty wypadku. Masz 3 lata na zbycie wierzytelności lub wejście na drogę sądową.
- Kwotę bezsporną możesz zaskarżyć. Wysokość odszkodowania przyznana przez TU to kwota bezsporna – możesz się od niej odwołać. Przyjęcie odszkodowania nie zamyka drogi do starania się o wyższą kwotę.
- Odwołanie skutkuje. Złożone odwołanie od decyzji ubezpieczyciela trafia do innego działu TU, który ma 30 dni na rozpatrzenie. W praktyce sama decyzja o złożeniu odwołania może prowadzić do zmiany decyzji bez konieczności angażowania Sądu.
- Niezależny rzeczoznawca. Możesz zlecić niezależną opinię rzeczoznawcy i złożyć ją do TU. Koszt sporządzenia takiej opinii podlega zwrotowi w ramach odszkodowania.
- Wgląd w dokumenty. Przez cały czas procesu likwidacji masz prawo wglądu we wszystkie dokumenty sprawy. Kontaktując się z TU – zawsze podawaj numer zgłoszenia szkody.